طرح مدادی چهره ساده: پرتره‌ای نرم از عکس شما

نویسنده: تیم سیما — تیم محتوای بلاگ سیما

ما در تیم سیما بارها این جمله را از کاربران شنیده‌ایم که «می‌خواهم یک پرتره مدادی نرم از عکس خودم داشته باشم، بدون این‌که شبیه فیلترهای عجیب اینستاگرام باشد.» همین درخواست ظاهراً کوچک، در عمل یکی از سخت‌ترین سبک‌ها برای هوش مصنوعی است؛ چون خط مداد باید هم‌زمان نرم، طبیعی و شبیه دفتر طراحی هنرجویی باشد که با حوصله می‌کشد. تیم ما در چند ماه گذشته روی همین حس دست‌ساز کار کرده و تجربه‌مان را برای مبتدی‌ها ساده و قدم‌به‌قدم گذاشته‌ایم تا شما هم بتوانید یک طرح مدادی چهره ساده و آبرومند بسازید که چند سال بعد هم روی دیوار اتاق‌تان تازه بماند.

در ادامه با تعریف این سبک، تاریخچه‌اش، مقایسه با ابزارهای رقیب، انتخاب عکس مناسب، پرامپت‌های کاربردی، نکته‌های حرفه‌ای، اشتباهات رایج، راهنمای چاپ و حتی رعایت اخلاق در پرتره‌سازی آشنا می‌شوید. اگر تازه‌کارید، از بخش «چک‌لیست پیش از آپلود» شروع کنید؛ اگر تجربه دارید، مستقیم به بخش پرامپت‌ها بروید. تلاش ما این بوده که به جای فهرست خشک قاعده‌ها، همان چیزی را بنویسیم که خودمان دوست داشتیم روز اول کسی به ما می‌گفت.

طرح مدادی چهره ساده چیست و چرا این‌قدر دلنشین است؟

طرح مدادی چهره ساده یعنی یک پرتره تک‌رنگ که فقط با خطوط مداد و سایه‌های نرم روی کاغذ سفید ساخته شده باشد؛ بدون رنگ، بدون افکت درخشش و بدون شلوغی پس‌زمینه. این سبک همان چیزی است که در دفترهای طراحی هنرجویان سال دوم آکادمی‌هنر می‌بینید: خط راهنمای محو زیر چانه، تراکم مداد حول ابرو و مژه، و بافت کاغذ که هنوز از زیر سایه‌ها دیده می‌شود. بر خلاف تصور خیلی‌ها، رسیدن به این حس ساده اصلاً کار ساده‌ای نیست؛ چون مدل باید بداند کجا خط بگذارد و کجا کاغذ را دست‌نخورده رها کند.

تعریف ساده برای مبتدی

همچنین، اگر بخواهیم خیلی خودمانی توضیح دهیم، این سبک همان تصویری است که یک نقاش نوجوان با یک مداد ۲B، یک پاک‌کن نرم و یک برگه A4 سفید در نیم‌ساعت می‌کشد. نه سایه‌های اغراق‌شده سینمایی دارد، نه رنگ‌های نئون. فقط چهره، خطوط اصلی، و کمی‌سایه در گونه و زیر چانه. برای همین است که وقتی چنین تصویری را روی میز تحریر می‌گذارید، هرکس از کنارش رد شود ناخودآگاه لبخند می‌زند؛ چون یاد دوران مدرسه و کلاس نقاشی می‌افتد.

چرا «ساده» کلید ماجرا است

وقتی می‌گوییم «ساده»، منظور فقر بصری نیست؛ منظور پرهیز از شلوغی است. یک پرتره مدادی وقتی زیباست که چشم بیننده مستقیم روی صورت متمرکز شود، نه روی جزئیات لباس یا پس‌زمینه. همین‌جاست که خیلی از فیلترهای عمومی‌شکست می‌خورند: هرچه می‌توانند خط اضافه می‌کنند و نتیجه به‌جای «طرح مدادی»، شبیه یک برگه پر از خط‌خطی می‌شود. حذف کردن، در طراحی حرفه‌ای، به‌مراتب سخت‌تر از اضافه کردن است و دقیقاً همین «هنر حذف» چیزی است که مدل تصویری باید یاد بگیرد.

از مداد ۲B تا خطوط تراکمی

در دنیای واقعی، مدادهای مختلف حس متفاوتی می‌سازند؛ مداد HB برای خطوط راهنمای محو، ۲B برای بدنه اصلی، و ۴B یا ۶B برای تراکم سایه در قسمت‌های تیره. سیما این منطق را در پرامپت‌های داخلی خود دارد و اگر در دستور شخصی از کلمه‌هایی مثل «۲B soft graphite» یا «hatching around eyes» استفاده کنید، خروجی حرفه‌ای‌تر می‌شود. علاوه بر این، سبک تراکم خط (hatching در برابر cross-hatching) تعیین می‌کند حس نهایی به دفتر طراحی نزدیک‌تر باشد یا به سبک نئوکلاسیک.

ریشه‌های سبک: از دفتر طراحی هنرجو تا پرتره‌های موزه‌ای

پرتره مدادی یکی از قدیمی‌ترین تمرین‌های آموزش نقاشی است. از رنسانس به این طرف، هنرجوها قبل از این‌که اجازه بگیرند سراغ رنگ روغن بروند، سال‌ها با مداد و زغال تمرین می‌کنند. همین تاریخچه باعث شده طرح مدادی چهره ساده در ذهن ما با «تسلط بر پایه» گره بخورد؛ یعنی وقتی کسی چنین طرحی می‌بیند، ناخودآگاه احترام هنری بیشتری به آن قائل می‌شود تا یک فیلتر رنگی شلوغ. جالب است که در ایران هم مکتب کمال‌الملک همین سنت را رعایت می‌کرد و پیش از رنگ، سال‌ها صرف سیاه‌قلم می‌شد.

سنت آکادمی‌هنر در پرتره مدادی

در واقع، در آکادمی‌های سنتی، هنرجو سال اول را با گچ‌بری‌های سرها و مجسمه‌های سفید می‌گذراند تا نور و سایه را بشناسد. سال دوم اجازه پیدا می‌کند از چهره واقعی طراحی کند. همین حس «سال دوم آکادمی» چیزی است که یک طرح مدادی چهره ساده خوب باید منتقل کند: نه آماتور، نه استادانه، بلکه صادقانه و با حوصله. بسیاری از استادان طراحی می‌گویند اگر می‌خواهید یک نقاش را بسنجید، به سیاه‌قلم‌های او نگاه کنید نه به رنگ‌روغن‌هایش؛ چون رنگ اشتباهات را می‌پوشاند اما مداد لخت است.

بافت کاغذ که همه‌چیز را تغییر می‌دهد

هر برگه سفید یک بافت دارد؛ ماکارونی، فابریانو، کانسون. وقتی مداد روی این بافت کشیده می‌شود، دانه‌های کاغذ باعث می‌شوند خط یکنواخت نباشد و همین ناهماهنگی ریز، به تصویر «حس واقعی» می‌دهد. مدل‌های تصویری اگر بافت کاغذ را حذف کنند، خروجی شبیه فتوشاپ فیلترشده می‌شود، نه طراحی دستی. برای همین، در پرامپت‌های داخلی سیما، «paper grain» یکی از کلیدهایی است که هرگز حذف نمی‌شود.

کنترل سایه به‌جای اضافه کردن رنگ

در این سبک، هرچه دارید فقط سیاه و سفید و طیف خاکستری بین آن‌هاست. این محدودیت خودش زیبایی است؛ نقاش باید با تراکم خط و فشار مداد، حجم صورت را بسازد نه با رنگ. برای همین است که یک طرح مدادی خوب، بدون این‌که رنگ داشته باشد، پوست را «زنده» نشان می‌دهد. اصل این کار در نظریه هنری «چیارُسکورو» ریشه دارد؛ همان اصطلاح رنسانسی که به بازی نور و سایه اطلاق می‌شود.

چه چیزی طرح مدادی چهره ساده را از بقیه سبک‌ها جدا می‌کند؟

وقتی کاربر بین ده‌ها سبک هنری تصمیم می‌گیرد، سؤال اصلی این است: چرا مدادی و نه چیز دیگر؟ پاسخ در سه ویژگی خلاصه می‌شود: صمیمیت، بی‌زمانی، و تمرکز روی چهره. یک پرتره مدادی حسی می‌دهد که هیچ سبک رنگی نمی‌تواند بدهد؛ حس این‌که کسی وقت گذاشته و با دست شما را کشیده. برخلاف پرتره‌های براق دیجیتال که در چند ثانیه رد می‌شوند، این تصویر روی چشم می‌ماند و برای یک نگاه دوباره فرا می‌خواند.

حس دست‌ساز که فیلترهای سطحی ندارند

به‌علاوه، خیلی از اپ‌های عمومی‌وقتی می‌خواهند پرتره مدادی بسازند، فقط لبه‌ها را برجسته می‌کنند و کنتراست را بالا می‌برند؛ نتیجه شبیه فتوکپی سیاه‌سفید می‌شود، نه طرح دستی. سیما به‌جای این میان‌بر، از مدل تصویری استفاده می‌کند که بافت کاغذ، تراکم خط و سایه نرم را واقعاً بازسازی می‌کند. تفاوت این دو رویکرد وقتی مشخص می‌شود که خروجی را روی مانیتور بزرگ زوم کنید و به لبه‌ها نگاه کنید: در روش الگوریتمی، لبه‌ها هندسی و ماشینی‌اند؛ در روش مدل، لبه‌ها نامنظم و انسانی.

حفظ شباهت چهره در حین سبک‌سازی

یکی از مشکلات بزرگ فیلترهای هنری این است که در مسیر «سبک‌سازی»، صورت را عوض می‌کنند. سیما به‌گونه‌ای تنظیم شده که ساختار چشم، بینی و خط فک حفظ شود؛ فقط رنگ و بافت به مداد ترجمه می‌شوند. برای اطلاعات بیشتر درباره این مکانیزم، مطلب حفظ چهره پشت صحنه را ببینید. توصیه ما این است که پس از هر خروجی، صورت را با عکس اصلی مقایسه کنید و اگر اختلاف در بینی یا فاصله چشم‌ها زیاد شد، یک بار دیگر با پرامپت اصلاحی ژنریت بگیرید.

مقایسه با ابزارهای رقیب و اپ‌های فیلتر عمومی

بازار پر است از اپ‌هایی که ادعا می‌کنند می‌توانند طرح مدادی چهره ساده بسازند. بعضی‌هایشان معروف‌اند، بعضی‌ها ناشناخته. تیم ما در این چند ماه چند نمونه را روی همان عکس ورودی امتحان کرده و اختلاف نتایج جالب است؛ تا حدی که در برخی موارد نمی‌شد باور کرد ورودی یکسان بوده. این تفاوت‌ها فقط زیبایی‌شناختی نیستند، بلکه گاهی به کاربرد نهایی (چاپ، پروفایل یا هدیه) هم مربوط می‌شوند.

پریسما و لنسا چه می‌کنند و کجا کم می‌آورند

اپ‌های عمومی‌مثل پریسما و لنسا معمولاً یک «فیلتر پنسیل» دارند که سریع کار می‌کند، اما نتیجه‌اش شبیه لبه‌گیری الگوریتمی‌است نه پرتره واقعی. صورت‌های فارسی به‌ویژه با این فیلترها زیاد خوب درنمی‌آیند چون مدل‌ها بیشتر روی داده‌های چهره غربی‌آموزش دیده‌اند. علاوه بر آن، این اپ‌ها معمولاً کیفیت خروجی را برای کاربر رایگان به شدت پایین می‌آورند و برای دریافت رزولوشن مناسب چاپ، باید اشتراک ماهانه ارزی بخرید.

چرا سیما برای چهره فارسی دقیق‌تر است

در ضمن، سیما از مدل‌های تصویری جدید استفاده می‌کند که با پرامپت‌های فارسی و انگلیسی به‌دقت تنظیم شده‌اند. علاوه بر این، تیم ما پرامپت پایه هر فیلتر را به‌شکلی نوشته که «ابروی پرپشت»، «بینی ایرانی» و «موی تیره» بدون تحریف بازسازی شوند. همچنین سیاست ما این است که کاربر مهمان یک خروجی رایگان بگیرد بدون این‌که مجبور به ثبت‌نام سریع باشد. جدول زیر مقایسه‌ای فشرده است:

معیار	اپ فیلتر عمومی	سرویس آنلاین خارجی	سیما — طرح مدادی چهره ساده
حفظ شباهت چهره	ضعیف	متوسط	خوب
بافت کاغذ واقعی	ندارد	گاهی	همیشه
مناسب چهره فارسی	خیر	خیر	بله
کیفیت مناسب چاپ A4	خیر	گاهی	بله
قیمت هر خروجی	اشتراک ماهانه	ارز خارجی	ریالی، شفاف
پشتیبانی فارسی	خیر	خیر	بله

طرح مدادی چهره ساده در برابر خواهر و برادرهایش در سیما

سیما چند فیلتر تک‌رنگ و هنری دارد که به هم نزدیک‌اند اما هرکدام حال‌وهوای متفاوتی می‌سازند. اگر بین‌شان مردد هستید، این بخش کمک‌تان می‌کند تصمیم درست بگیرید. توصیه ما این است که برای یک عکس مهم، حتی اگر می‌دانید مداد را دوست دارید، یک بار هم آبرنگ یا زغال را امتحان کنید تا مطمئن شوید انتخاب‌تان بهترین است.

طرح مدادی در برابر زغالی

زغال دراماتیک‌تر، تیره‌تر و اغلب برای پرتره‌های احساسی مثل یادبود مناسب است. مداد در مقابل آرام‌تر و روزمره‌تر است و بهتر می‌تواند لحظه‌های شاد را ثبت کند. برای مقایسه دقیق‌تر می‌توانید مقاله طرح مدادی در برابر زغال را ببینید. اگر می‌خواهید هدیه‌ای برای مراسم چهلم یا یاد عزیز از‌دست‌رفته بسازید، زغال انتخاب بهتری است؛ ولی برای هدیه تولد، مداد.

طرح مدادی در برابر آبرنگ

آبرنگ نرم، شاعرانه و رنگی است؛ برای هدیه‌های احساسی مثل تولد نوزاد یا سالگرد ازدواج مناسب‌تر است. سبک مدادی وقتی ترجیح داده می‌شود که بخواهید حس آکادمیک و بی‌زمان داشته باشید. اگر بین این دو مردد هستید، سراغ طرح مدادی واقع‌گرا بروید و از دو خروجی مقایسه بگیرید. بسیاری از کاربران ما گفته‌اند بعد از دیدن دو خروجی کنار هم، انتخاب راحت می‌شود.

طرح مدادی در برابر نقاشی رنگ‌روغن

از این رو، نقاشی رنگ‌روغن رسمی‌تر، سنگین‌تر و شبیه پرتره‌های موزه‌ای است. برای دفتر کار مدیران یا هدیه‌های بزرگ مناسب است. مداد در مقابل شخصی‌تر و صمیمی‌تر است و بیشتر روی میز تحریر می‌نشیند تا دیوار سالن پذیرایی. اگر مخاطب هدیه فرد رسمی‌و بزرگ‌تری است، رنگ‌روغن گزینه بهتری است؛ اگر مخاطب صمیمی‌و نزدیک است، مداد.

پیش از آپلود: چک‌لیست عکس ورودی برای بهترین نتیجه

کیفیت طرح مدادی چهره ساده مستقیماً به کیفیت عکس ورودی وابسته است. اگر عکس ورودی تار، تاریک یا شلوغ باشد، حتی بهترین مدل هم نمی‌تواند معجزه کند. تیم ما یک چک‌لیست ساده تهیه کرده تا قبل از آپلود، عکس‌تان را با آن بسنجید. تجربه چند صد خروجی به ما یاد داده که ۸۰ درصد کیفیت نهایی، به همان عکسی برمی‌گردد که در همان لحظه آپلود می‌کنید.

نور یکنواخت و بدون سایه سخت

بهترین نور برای پرتره مدادی، نور یکنواخت روز است؛ مثلاً کنار پنجره در ساعت ۱۰ صبح. از فلاش مستقیم، نور زرد لامپ و سایه‌های سخت آفتاب ظهر پرهیز کنید. راهنمای کامل نورپردازی را می‌توانید در اصول عکس‌برداری پیش از آپلود بخوانید. نور یکنواخت باعث می‌شود مدل بتواند حجم صورت را با سایه‌های ملایم بسازد، نه با کنتراست‌های تند که باعث از دست رفتن جزئیات می‌شوند.

پس‌زمینه ساده یا خنثی

هرچه پس‌زمینه ساده‌تر باشد، مدل بهتر می‌تواند روی چهره تمرکز کند. یک دیوار سفید، پرده کرم یا حتی یک ملحفه ساده کافی است. از پس‌زمینه‌های شلوغ آشپزخانه، حیاط پر از گل، یا خیابان پر از عابر پرهیز کنید. اگر ناچار به عکس در محیط شلوغ هستید، دست‌کم اطراف صورت را با فاصله‌گرفتن سوژه از دیوار، کمی‌محو کنید تا مدل بتواند لبه سر را از پس‌زمینه جدا کند.

قاب صورت و فاصله از دوربین

به‌طور کلی، بهترین قاب برای پرتره مدادی، از سرشانه تا بالای سر است. اگر صورت خیلی کوچک در قاب باشد، جزئیات از دست می‌رود؛ اگر خیلی بزرگ باشد، مدل نمی‌تواند خطوط راهنمای گردن و شانه را بسازد. دوربین را در ارتفاع چشم نگه دارید، نه از پایین و نه از بالا. فاصله نیم متر تا یک متر معمولاً بهترین نتیجه را می‌دهد و از تحریف لنز موبایل جلوگیری می‌کند.

لباس و اکسسوری در قاب

لباس ساده تک‌رنگ و بدون طرح شلوغ، به مدل کمک می‌کند سریع از یقه و شانه عبور کند و به چهره برسد. جواهرات درشت، شال‌های پرنقش و لباس‌های چهارخانه معمولاً خطوط اضافی زیادی به خروجی اضافه می‌کنند. عینک عیب نیست اما اگر بازتاب دارد، ممکن است چشم را قربانی کند؛ برای این حالت، در پرامپت باید حواس‌تان جمع باشد.

راهنمای گام‌به‌گام ساخت طرح مدادی چهره ساده

حالا که چک‌لیست عکس ورودی را رعایت کردید، وقت آن است که وارد سیما شوید و پرتره خودتان را بسازید. مراحل کاملاً ساده است و کل فرایند از آپلود تا خروجی نهایی معمولاً کمتر از ده دقیقه طول می‌کشد. مهم این است که هر گام را با دقت بروید و از انتخاب‌های عجولانه پرهیز کنید؛ چون هر تصمیم ریز، در تصویر نهایی چند برابر می‌شود.

ورود به فیلتر و انتخاب سبک

پس از باز کردن اپ سیما، از دسته «سبک‌های هنری» فیلتر «طرح مدادی» را انتخاب کنید. اگر روی وب هستید، همین مسیر را در PWA دنبال کنید. صفحه فیلتر یک تصویر پیش‌نمایش نشان می‌دهد؛ تصویری که در همین مقاله بالا دیدید نمونه‌ای از خروجی است. یک بار پیش‌نمایش را ببینید و مطمئن شوید همان حسی است که می‌خواهید.

تنظیم شدت خطوط و سایه

برای مثال، در پرامپت شخصی می‌توانید بنویسید «سایه‌های ملایم و کم» یا «تراکم بالا در چشم و ابرو» تا شدت خط را کنترل کنید. برای مبتدی‌ها پیشنهاد ما این است که ابتدا با تنظیمات پیش‌فرض شروع کنند و بعد از دیدن نتیجه، در نوبت‌های بعدی پرامپت را دقیق‌تر کنند. اضافه کردن کلمه «light shading» برای عکس‌های نور طبیعی و «deep shading» برای عکس‌های داخلی، معمولاً کمک زیادی می‌کند.

بررسی خروجی و ری‌ژنریت هدفمند

خروجی که آمد را روی صفحه بزرگ‌تر ببینید و به سه چیز دقت کنید: شباهت چهره، بافت کاغذ، و پاکی پس‌زمینه. اگر یکی از این سه ناهماهنگ بود، به‌جای عوض کردن کامل عکس، فقط پرامپت را در همان جهت اصلاح کنید و یک بار دیگر ژنریت کنید. تجربه ما نشان داده که سه تا چهار ری‌ژنریت هدفمند با تغییرات کوچک، از بیست ری‌ژنریت تصادفی نتیجه بهتری می‌دهد.

ذخیره در کیفیت مناسب چاپ

در پایان، خروجی را با بالاترین کیفیت ممکن ذخیره کنید؛ حتی اگر فعلاً قصد چاپ ندارید. فایل باکیفیت بعداً به‌درد قاب و چاپ می‌خورد اما اگر پایین ذخیره شود، دیگر قابل بازیابی‌نیست. اگر می‌خواهید چاپ دقیق داشته باشید، راهنمای DPI و ابعاد چاپ را بخوانید. نام فایل را هم با تاریخ ذخیره کنید تا بعداً در گالری گم نشود.

پرامپت‌های آماده و کلمات طلایی برای کنترل نتیجه

پرامپت‌نویسی برای طرح مدادی چهره ساده هنر است اما یاد گرفتنش سخت نیست. سه دسته کلمه طلایی وجود دارد: کلمات مربوط به مداد و کاغذ، کلمات مربوط به سایه، و کلمات مربوط به پس‌زمینه. اگر این سه دسته را کنترل کنید، خروجی حرفه‌ای است. توصیه می‌کنیم پرامپت‌ها را در یک یادداشت جدا نگه دارید تا برای عکس‌های بعدی هم قابل استفاده باشند.

پرامپت پایه برای چهره تک‌نفره

همچنین، این پرامپت را می‌توانید مستقیم کپی کنید و در بخش «توضیحات اضافی» فیلتر بگذارید:

پرتره مدادی نرم از چهره تک‌نفره، مداد ۲B، سایه‌های ملایم روی گونه، خطوط راهنمای محو زیر چانه، بافت کاغذ ماکارونی سفید، پس‌زمینه کاملاً سفید و خالی، بدون رنگ، حس دفتر طراحی هنرجو

پرامپت پیشرفته با کنترل بافت کاغذ

اگر می‌خواهید بافت کاغذ واضح‌تر باشد و حس دست‌ساز بیشتر منتقل شود، این نسخه پیشرفته را امتحان کنید:

portrait pencil sketch, 2B soft graphite, hatching around eyes and eyebrows, subtle cross-hatching on cheeks, visible paper grain, off-white sketchbook texture, faint construction lines under jaw, no color, no digital smoothing, hand-drawn feel

پرامپت منفی برای حذف رنگ و شلوغی

در بخش پرامپت منفی هم می‌توانید بنویسید: «رنگ، افکت نئون، پس‌زمینه شلوغ، فتوکپی سیاه‌سفید، لبه‌گیری الگوریتمی، سایه سخت». برای درک بهتر مفهوم پرامپت منفی، مطلب پرامپت منفی به زبان ساده را ببینید. یادتان باشد پرامپت منفی به‌اندازه پرامپت مثبت مهم است و بی‌توجهی به آن، درصد بالایی از اشتباهات خروجی را رقم می‌زند.

نکته‌های حرفه‌ای برای طرح مدادی چهره ساده تمیز و نرم

پس از ساخت ده‌ها پرتره مدادی در تیم سیما، به مجموعه‌ای از نکته‌های تجربی‌رسیده‌ایم که در هیچ راهنمای رسمی‌پیدا نمی‌کنید. این نکته‌ها را در قالب یک لیست شماره‌دار جمع کرده‌ایم تا بتوانید یکی‌یکی رعایت‌شان کنید. هر مورد کوچک به نظر می‌رسد اما جمع‌شان، تفاوت بین یک خروجی معمولی و یک تصویر قاب‌شدنی است.

1. عکس ورودی را قبل از آپلود کمی‌روشن‌تر کنید تا خطوط سایه‌های تیره اضافه نشود.
2. اگر مو تیره است، در پرامپت بنویسید «مو با خطوط تراکمی‌نرم» تا به‌جای لکه سیاه، طرح دیده شود.
3. برای چشم روشن، عبارت «بازتاب نور در مردمک با خط سفید نازک» را اضافه کنید.
4. هرگز بیش از دو صورت را در یک قاب نگذارید؛ برای گروهی مقاله جدا نوشته‌ایم.
5. اگر ابرو پرپشت است، «خطوط جهت‌دار روی ابرو» را در پرامپت بگذارید.
6. لبخند طبیعی بهتر از لبخند اغراق‌شده جواب می‌دهد؛ دندان کامل معمولاً خطا می‌سازد.
7. لباس یقه‌دار ساده بهتر از لباس نقش‌دار است چون مدل روی چهره تمرکز می‌کند.
8. عینک اگر بازتاب زیاد دارد، در پرامپت «شیشه بدون بازتاب» را اضافه کنید.
9. موی بسته معمولاً بهتر از موی باز جواب می‌دهد چون خط فک بهتر دیده می‌شود.
10. سه بار ری‌ژنریت با پرامپت تقریباً یکسان، بهترین راه برای انتخاب خروجی نهایی است.

مدیریت مو، ابرو و مژه

مو و ابرو در پرتره مدادی جزو حساس‌ترین بخش‌هایند. اگر مدل به‌جای خطوط تراکمی، لکه سیاه یکدست بگذارد، حس نقاشی از بین می‌رود. با پرامپت‌های دقیق‌تر مثل «خطوط موازی نرم روی مو» می‌توانید این را کنترل کنید. برای مژه، اضافه کردن «مژه‌های نرم و کوتاه» جلوی خطوط تیز مصنوعی را می‌گیرد که در چهره‌های مدل ماشینی اغلب دیده می‌شود.

لبه گردن و شانه بدون شلوغی

در پرتره مدادی سنتی، معمولاً هنرجو گردن و شانه را با خط راهنمای محو و ناتمام می‌کشد. همین حس «ناتمام هنری» چیزی است که سیما به‌خوبی‌بازسازی می‌کند. اگر می‌خواهید این حس را تقویت کنید، در پرامپت «شانه با خطوط محو و ناتمام» را اضافه کنید. این ترفند کوچک، تصویر را از یک عکس‌ گرافیکی به یک اثر هنری تبدیل می‌کند.

اشتباهات رایج و راه‌حل‌های سریع

خیلی از کاربران وقتی اولین‌بار طرح مدادی چهره ساده می‌سازند، از نتیجه راضی نیستند. تجربه ما نشان داده که ۹۰ درصد این نارضایتی‌ها ریشه در سه اشتباه ساده دارد که به‌راحتی قابل رفع‌اند. هر سه اشتباه به عکس ورودی برمی‌گردند، نه به مدل هوش مصنوعی؛ به همین دلیل هم اصلاح‌شان آسان است.

شلوغی پس‌زمینه که خط‌ها را می‌بلعد

اگر پس‌زمینه عکس ورودی شلوغ باشد، مدل مجبور می‌شود همه آن جزئیات را با مداد بازسازی کند و صورت زیر بار خطوط اضافی می‌رود. راه‌حل ساده: ابتدا پس‌زمینه را با فیلتر حذف پس‌زمینه پاک کنید و بعد پرتره مدادی بگیرید. این روش دو مرحله‌ای، اضافه کردن ده ثانیه به فرایند است اما کیفیت نهایی را دو برابر می‌کند.

کنتراست کم که چهره را محو می‌کند

عکسی که در نور کم گرفته شده، کنتراست کافی ندارد و مدل نمی‌تواند خط فک و بینی را تشخیص دهد. راه‌حل: قبل از آپلود، در گالری موبایل کنتراست را کمی‌بالا ببرید یا از عکسی استفاده کنید که در نور روز گرفته شده. حتی چند درصد افزایش کنتراست، به مدل کمک می‌کند لبه‌های اصلی صورت را دقیق‌تر پیدا کند.

زوایای عجیب صورت که ناهنجاری می‌سازد

عکس از زاویه پایین‌سربالا یا بالاسرپایین، معمولاً بینی و چانه را تحریف می‌کند و مدل هم همان تحریف را با مداد بازسازی می‌کند. راه‌حل: دوربین را دقیقاً هم‌ارتفاع چشم بگیرید و مستقیم به لنز نگاه کنید. اگر خودعکس می‌گیرید، از یک سه‌پایه کوچک یا حتی یک استوانه کتاب استفاده کنید تا موبایل ثابت بماند.

چاپ، قاب و هدیه: از فایل دیجیتال تا دیوار اتاق

یک پرتره مدادی وقتی روی کاغذ چاپ می‌شود و در قاب می‌نشیند، هزاربرابر بیشتر لذت می‌دهد تا وقتی در گالری موبایل بماند. این بخش برای همین است. تجربه ما در بلاگ سیما نشان داده تصاویری که چاپ می‌شوند، در حافظه خانواده ماندگارتر می‌شوند و اثر عاطفی‌شان چند سال بعد هم زنده است.

انتخاب کاغذ و اندازه چاپ

برای این نوع پرتره بهترین انتخاب کاغذ مات سنگین (حدود ۲۵۰ گرم) است. اندازه A4 برای میز تحریر، A3 برای دیوار اتاق کودک و A2 برای پذیرایی مناسب است. کاغذ براق یا نایلونی خطوط مداد را مصنوعی نشان می‌دهد. یک نکته حرفه‌ای: از چاپخانه بخواهید نمونه چاپ روی دو نوع کاغذ متفاوت بگیرد و کنار هم مقایسه کنید.

قاب چوبی‌ساده در برابر پاسپارتو

قاب چوبی‌نازک با پاسپارتو سفید، حس گالری هنری می‌دهد. قاب طلایی یا رنگی معمولاً با حس ساده و آرام یک پرتره مدادی جور درنمی‌آید. پاسپارتو حداقل ۴ سانتی‌متر باشد تا چشم قبل از رسیدن به تصویر، «مکث» کند. رنگ قاب چوبی‌طبیعی (بلوط یا گردو) از قاب مشکی براق مناسب‌تر است.

ارسال دیجیتال برای هدیه از راه دور

اگر می‌خواهید هدیه دیجیتال بدهید، فایل را در قالب PDF با کیفیت بالا ذخیره کنید و همراهش یک متن کوتاه بگذارید. تجربه ما نشان داده که همراهی متن با تصویر، حس صمیمیت را چند برابر می‌کند. برای کاربران خارج از ایران، ارسال از طریق سرویس‌های ابری داخلی معمولاً مطمئن‌تر از پیوست ایمیل است.

سناریوهای واقعی: چه کسی از این فیلتر استفاده می‌کند؟

در چند ماه گذشته، کاربران سیما از طرح مدادی چهره ساده برای سناریوهای مختلفی استفاده کرده‌اند. این چند نمونه واقعی‌اند و کمک‌تان می‌کنند بفهمید این فیلتر برای شما هم مناسب است یا نه. هر سناریو یک ملاحظه خاص دارد که در بخش خودش توضیح داده‌ایم.

هدیه تولد نوجوان

یکی از پرکاربردترین سناریوها، ساخت پرتره مدادی برای هدیه تولد نوجوان است. اگر می‌خواهید نسخه‌ای مخصوص کودک بسازید که در دفتر خاطرات جا بگیرد، راهنمای طرح مدادی تولد کودک راهگشا است. یک ترفند خوب این است که در پشت قاب، یادداشت کوتاه دست‌نویس هم بگذارید؛ ترکیب نقاشی هوش مصنوعی با خط دست شما، حس صمیمی‌تری می‌سازد.

پروفایل هنری شبکه اجتماعی

بسیاری از هنرمندان و نویسنده‌ها ترجیح می‌دهند به‌جای عکس عادی، از یک پرتره مدادی به‌عنوان پروفایل استفاده کنند. حس هنری این تصویر بی‌جایگزین است. اگر پروفایل حرفه‌ای‌تر می‌خواهید، راهنمای طرح مدادی پروفایل حرفه‌ای را ببینید. برای شبکه‌های اجتماعی، قاب مربعی یا دایره‌ای را قبل از آپلود در پیش‌نمایش بررسی کنید تا شانه‌ها بریده نشوند.

یادگاری خانوادگی از یک عکس قدیمی

خانواده‌ها زیاد از سیما استفاده می‌کنند تا از عکس قدیمی‌پدربزرگ یا مادربزرگ، پرتره مدادی هنری بسازند و در قاب بگذارند. حس بی‌زمان مداد، این تصویرها را از هر عکس رنگی خانوادگی صمیمی‌تر می‌کند. اگر عکس اصلی خیلی قدیمی‌و کم‌کیفیت است، ابتدا با فیلتر ترمیم عکس آن را بازسازی کنید و بعد پرتره مدادی بگیرید تا نتیجه شبیه ماسک محو نشود.

اخلاق، رضایت و حریم خصوصی هنگام ساخت پرتره هنری

وقتی از عکس کسی طرح مدادی چهره ساده می‌سازید، مسئولیت اخلاقی‌تان دو برابر می‌شود؛ چون حالا این تصویر می‌تواند در فضای عمومی‌هم استفاده شود. تیم سیما توصیه می‌کند همیشه از صاحب عکس رضایت بگیرید، حتی اگر عضو خانواده‌تان است. برای بحث دقیق‌تر، اخلاق پرتره و رضایت را مطالعه کنید.

رضایت شفاهی کافی است یا مکتوب؟

برای استفاده خانوادگی و شخصی، رضایت شفاهی و روشن معمولاً کافی است. اما اگر قصد دارید تصویر را در شبکه اجتماعی، وب‌سایت یا محصول تجاری منتشر کنید، بهتر است رضایت مکتوب داشته باشید. یک پیام واتساپ ساده که در آن مخاطب می‌نویسد «موافقم این عکس با فیلتر هنری در پروفایلم استفاده شود» می‌تواند مدرک کافی باشد.

چه زمانی نباید پرتره بسازیم

سه موقعیت وجود دارد که حتی با وجود امکان فنی، بهتر است پرتره نسازید: عکس کودک غیرخانواده بدون اطلاع والدین، عکس فرد مشهور برای استفاده تجاری بدون مجوز، و عکس فرد فوت‌شده بدون رضایت خانواده درجه یک. رعایت این سه اصل ساده، جلوی خیلی از دردسرهای اخلاقی و حتی حقوقی را می‌گیرد.

پرسش‌های متداول

در این بخش پاسخ رایج‌ترین سؤال‌های کاربران را جمع کرده‌ایم. اگر سؤال شما در فهرست نبود، از طریق فرم تماس در بلاگ برای‌مان بفرستید تا هم پاسخ بگیرید و هم به لیست اضافه شود.

پرسش‌های پایه درباره ورودی و خروجی

آیا برای ساخت طرح مدادی چهره ساده به عکس با کیفیت خیلی بالا نیاز دارم؟

نه، عکس متوسط موبایل با نور خوب کافی است. مهم‌تر از رزولوشن، یکنواختی نور و ساده بودن پس‌زمینه است. حتی عکس چهار مگاپیکسل هم اگر شرایط نور و قاب را رعایت کند، خروجی مناسب چاپ A4 می‌دهد.

آیا می‌توانم پرتره مدادی گروهی چند نفره بسازم؟

می‌توانید اما توصیه نمی‌کنیم. مدل روی چهره تک‌نفره یا حداکثر دو نفر بهتر جواب می‌دهد. برای گروهی راهنمای جدا داریم و بهتر است هر نفر را جدا پرتره بگیرید و کنار هم قاب کنید.

خروجی برای چاپ A3 مناسب است؟

بله، اگر با بالاترین کیفیت ذخیره کرده باشید. برای A2 یا بزرگ‌تر بهتر است ابتدا با فیلتر ارتقاء کیفیت، اندازه فایل را افزایش دهید تا در چاپ بزرگ، خط‌های مداد پیکسلی دیده نشوند.

آیا سیما اطلاعات عکس مرا نگه می‌دارد؟

خیر، سیاست حریم خصوصی سیما رعایت می‌شود. جزئیات را در مقاله «چه اتفاقی برای عکس شما می‌افتد» توضیح داده‌ایم و همچنین در بخش شرایط استفاده وب‌سایت هم قابل مطالعه است.

پرسش‌های تخصصی‌تر و رفع اشکال

می‌توانم رنگ به طرح مدادی اضافه کنم؟

در تعریف اصلی خیر، اما سیما فیلترهایی مثل آبرنگ و رنگ‌روغن دارد که همان حس هنری را با رنگ می‌سازند. اگر ترکیب دو حس را می‌خواهید، پرتره مدادی را دستی در فتوشاپ کمی‌رنگ‌آمیزی سبک کنید.

اگر خروجی شبیه فتوکپی سیاه‌سفید شد، چه کنم؟

احتمالاً پرامپت بافت کاغذ را کم‌رنگ نوشته‌اید. عبارت «visible paper grain» و «hand-drawn feel» را اضافه کنید و یک بار دیگر ژنریت کنید. معمولاً همین دو کلمه کافی است تا حس فتوکپی از بین برود.

آیا این سبک برای حیوان خانگی هم جواب می‌دهد؟

بله، اما مدل روی چهره انسان دقیق‌تر است. برای حیوان خانگی فیلتر مخصوص «طرح مدادی حیوان خانگی» راهنمای بهتری است و بافت خز را طبیعی‌تر بازسازی می‌کند.

چند خروجی رایگان می‌توانم بسازم؟

سیما به کاربران مهمان یک ژنریت رایگان می‌دهد و پس از ثبت‌نام، شارژ کیف‌پول ریالی به‌شکل شفاف انجام می‌شود. برای اطلاع دقیق از قیمت هر خروجی، صفحه فیلتر را ببینید که مبلغ روی دکمه ژنریت نوشته شده است.