فهرست مطالب
- پرامپت منفی چیست و چرا اختراع شد؟
- پرامپت منفی چیست و چرا سیما فیلد جدا برایش ندارد
- ۱۰ فرمول مثبت جایگزین برای رایجترین منفیها
- مثال عملی: صحنه شلوغ در برابر صحنه تمیز
- اشتباههای کلیدی وقتی نمیدانیم پرامپت منفی چیست
- پرسشهای متداول
ما در تیم سیما هر روز با کاربرانی روبهروییم که میپرسند «پرامپت منفی چیست و چرا در اپلیکیشن شما یک فیلد جداگانه برایش وجود ندارد؟». این پرسش کاملاً منطقی است؛ چون در بسیاری از ابزارهای متنبهتصویر جهانی، جعبهای دوم به نام Negative Prompt وجود دارد. بنابراین در این راهنمای کلیدی میخواهیم مفهوم را ساده توضیح دهیم و نشان دهیم چرا رویکرد ما به این سوال کمیمتفاوت است.
خلاصهٔ سریع (TL;DR):
- پرامپت منفی فهرستی از چیزهایی است که نمیخواهید در تصویر ببینید.
- سیما بهجای فیلد منفی، از «فرمولبندی مثبت» استفاده میکند؛ نتیجه معمولاً پایدارتر است.
- بهجای «no clutter» بنویسید «صحنه تمیز و متمرکز روی سوژه».
- در ادامه ۱۰ فرمول فارسی آماده برای رایجترین منفیها آوردهایم.
- در پایان، سه اشتباه رایج را که خود تیم ما هم اوایل مرتکب میشد، مرور میکنیم.
در ادامه ابتدا به سراغ ریشهٔ تاریخی میرویم، بعد توضیح میدهیم که چرا مدلهای نسل جدید — از جمله موتوری که سیما روی آن سوار است — به فیلد جداگانه نیاز کمتری دارند. سپس ده جمله عملی میگذاریم که میتوانید کپی و جایگذاری کنید. در نهایت با یک مقایسهٔ تصویری و چند اشتباه رایج، بحث را جمع میکنیم.
اگر تازه با پرامپتنویسی آشنا شدهاید، همچنین پیشنهاد میکنیم قبل از این متن، سری هم به راهنمای حریمهای فرهنگی ایرانی در پرامپتها بزنید تا با اصول کلی نگارش دستور آشنا شوید.
پرامپت منفی چیست و چرا اختراع شد؟
پاسخ کوتاه به پرسش «پرامپت منفی چیست» این است: پرامپت منفی جمله یا فهرستی از واژههاست که به مدل میگوید این چیزها را در تصویر نگذار. برای مثال در ابزارهای نسل اول متنبهتصویر، اگر میخواستید چهرهای بدون عینک و بدون کلاه داشته باشید، در جعبهٔ Negative Prompt مینوشتید glasses, hat, blurry, extra fingers. بنابراین مدل تلاش میکرد از این عناصر فاصله بگیرد.
این ایده در دورهٔ Stable Diffusion 1.x و 2.x بسیار محبوب شد؛ چون مدلهای آن نسل کیفیت پایه پایینی داشتند و پر بود از خطاهایی مثل دستهای ششانگشتی، صورتهای تار یا واترمارکهای ناخواسته. از این رو کاربران با یک «Negative Prompt یونیورسال» طولانی سعی میکردند این خطاها را سرکوب کنند.
پرامپت منفی چیست در برابر فیلتر محتوایی
با این حال یک نکتهٔ مهم وجود دارد: پرامپت منفی با فیلتر ایمنی فرق دارد. فیلتر ایمنی موضوعاتی مثل خشونت یا محتوای بزرگسال را در سطح پلتفرم مسدود میکند و ربطی به سلیقهٔ شخصی شما ندارد. همچنین اگر میخواهید بدانید چرا گاهی خروجی رد میشود، مقالهٔ چرا برخی خروجیها از فیلتر رد نمیشوند این تفاوت را دقیقتر باز کرده است.
پرامپت منفی چیست و چرا سیما فیلد جدا برایش ندارد
ما در تیم سیما آگاهانه تصمیم گرفتیم فیلد Negative Prompt جداگانه ارائه ندهیم و سه دلیل اصلی داشتیم. اول اینکه موتور تصویری زیربنایی ما از نسل جدیدی است که کیفیت پایهاش بالاست و بسیاری از منفیهای کلاسیک (blurry, low quality, watermark) عملاً بیاثر شدهاند. دوم اینکه اضافهکردن یک فیلد دوم برای کاربر فارسیزبان، منحنی یادگیری را تندتر میکرد. سوم و مهمتر: در تستهای داخلی دیدیم فرمولبندی مثبت نتیجهٔ پایدارتری میدهد.
یعنی بهجای اینکه بنویسید «بدون شلوغی، بدون واترمارک، بدون متن اضافه»، بنویسید «صحنهٔ تمیز و متمرکز، پسزمینهٔ یکدست، بدون هیچ متن روی تصویر». تفاوت ظریف است اما مدل، کلمات کلیدی مثبت را قویتر میگیرد تا نفیهای پشتسرهم.
سه گروه پرتکرار منفیها
در تجربهٔ ما، ۹۰٪ درخواستهای منفی کاربران در سه دسته میگنجد: (۱) حذف شلوغی و ابژههای اضافه در پسزمینه، (۲) حذف خطاهای آناتومیمثل دستهای اضافه، و (۳) حذف عناصر سبکی مثل واترمارک، متن یا مرز کارتونی. همچنین برای هر سه دسته، جایگزین مثبت وجود دارد و در بخش بعد آنها را میبینید.
۱۰ فرمول مثبت جایگزین برای رایجترین منفیها
در ادامه ده جملهٔ فارسی آماده آوردهایم که میتوانید مستقیم در انتهای پرامپت خود قرار دهید. هر فرمول، معادل مثبتِ یک نگتیو رایج انگلیسی است.
- بهجای
no clutter: «صحنه تمیز و متمرکز، پسزمینه ساده و یکدست». - بهجای
no watermark: «تصویر بدون هیچ متن، لوگو یا مهر روی کادر». - بهجای
no blur: «فوکوس دقیق روی چهرهٔ سوژه، جزئیات واضح». - بهجای
no extra fingers: «دستها طبیعی با پنج انگشت صحیح، در حالت آرام». - بهجای
no cartoon: «سبک واقعگرایانه و عکاسانه، بافت پوست طبیعی». - بهجای
no distortion: «تناسبات چهره طبیعی و متعادل، بدون اغراق». - بهجای
no crowd: «تکسوژه در مرکز کادر، بدون افراد دیگر در پسزمینه». - بهجای
no harsh shadow: «نور نرم و یکنواخت، سایههای ملایم». - بهجای
no oversaturation: «رنگهای طبیعی و متعادل، شبیه نور روز». - بهجای
no low quality: «کیفیت استودیویی، وضوح بالا، فایل تمیز».
الگوی جملهسازی مثبت
اگر بخواهیم یک الگوی عمومیبدهیم، این است: «آنچه میخواهید + با چه ویژگی + در چه محیطی». برای مثال بهجای «no messy background» بنویسید «پسزمینهٔ استودیویی خاکستری روشن، بدون هیچ ابژه». به این ترتیب مدل بهجای حدسزدنِ چیزی که نمیخواهید، تمرکزش را روی توصیف مشخص میگذارد.
همین حالا امتحان کن
یکی از ده فرمول بالا را در انتهای پرامپت بعدیات بگذار و نتیجه را با نسخهٔ بدون آن مقایسه کن. تفاوت را در همان اولین تولید میبینی. شروع تولید در سیما ←
مثال عملی: صحنه شلوغ در برابر صحنه تمیز
فرض کنید میخواهید یک عکس مدرک ۳×۴ بگیرید. اگر بنویسید «عکس پرسنلی، بدون شلوغی، بدون سایه، بدون رنگ اضافه»، مدل روی سه واژهٔ «شلوغی، سایه، رنگ» تمرکز میکند و گاهی برعکس عمل میکند. اما اگر بنویسید «عکس ۳×۴ رسمی، پسزمینهٔ سفید یکدست، نور نرم و متقارن، صورت کاملاً روبهرو، بدون لبخند»، مدل دقیقاً میداند چه میخواهید.
در ضمن این اصل در سبکهای هنری هم صدق میکند. برای مثال اگر میخواهید بین سبکها انتخاب کنید و بدانید هر سبک برای چه مناسبتی خوب است، به درخت تصمیم انتخاب سبک هنری نگاهی بیندازید؛ آنجا نشان دادهایم که توصیف مثبت هر سبک، خودش نصف کار است.
اشتباههای کلیدی وقتی نمیدانیم پرامپت منفی چیست
حالا که پاسخ «پرامپت منفی چیست» را میدانیم، بیایید سه اشتباه رایج را مرور کنیم. اول، فهرست بیپایان: بعضی کاربران بیست کلمه منفی پشت هم میچینند به این امید که مدل «حواسش را بیشتر جمع کند». اما نتیجه معکوس است؛ مدل گیج میشود و کیفیت افت میکند.
دوم، نفی مضاعف: نوشتن «بدون بدون رنگ» یا ترکیب فارسی-انگلیسی مثل «no کارتون». مدل چنین ترکیبیرا بهدرستی نمیفهمد. بنابراین یا کل پرامپت را فارسی بنویسید یا کل آن را انگلیسی؛ ترکیب دو زبان بهطور کلی توصیه نمیشود.
سوم، نادیدهگرفتن ترتیب: در بسیاری از موتورها، کلمات ابتدای پرامپت وزن بیشتری دارند. از این رو، اگر «صحنهٔ تمیز» را در انتهای پرامپت طولانی بگذارید، اثرش کم میشود. بنابراین آن را نزدیک ابتدا یا در قالب یک بند مشخص در وسط پرامپت قرار دهید.
در نهایت یادتان باشد که پرامپت منفی جز ابزاری برای تمیزکردن صحنه نیست؛ اگر خودِ پرامپت اصلی روشن و مشخص باشد، شما در ۸۰٪ موارد اصلاً به منفیها نیاز پیدا نمیکنید.
گام بعدی
ده فرمول این مقاله را ذخیره کنید و در تولید بعدیتان بسته به نیاز، دو یا سه مورد را بچسبانید. برای شروع کافی است وارد سیما شوید و اولین پرامپت خود را با ساختار مثبت بنویسید.
میخواهی همین حالا امتحان کنی؟
اپ سیما را نصب کن و در چند ثانیه، اولین فیلتر رایگانت را روی عکس خودت اجرا کن.
پرسشهای متداول
آیا اگر یک روز فیلد پرامپت منفی به سیما اضافه شود، فرمولهای این مقاله بیاثر میشوند؟
خیر. حتی اگر فیلد جدا اضافه شود، توصیف مثبت همیشه اولویت دارد و کیفیت نتیجه را بالا میبرد. فرمولهای مثبت ابزار دائمیشما هستند.
میتوانم کلمهٔ «no» یا «بدون» را داخل پرامپت اصلی بنویسم؟
بله، اما فقط یک یا دو بار و برای مواردی واقعاً مهم. استفادهٔ مکرر از نفی، وزن کلمات مثبت را کم میکند.
پرامپت منفی چیست که برای عکس مدرک ۳×۴ حتماً باید بنویسم؟
عملاً هیچ. کافی است ویژگیهای مثبت را دقیق بنویسید: پسزمینهٔ سفید یکدست، صورت روبهرو، نور نرم متقارن، بدون لبخند. همین برای مدل کافی است.
آیا این قواعد در تولید تصویر گروهی هم صدق میکند؟
بله، حتی مهمتر. در صحنههای گروهی، توصیف مثبتِ چیدمان افراد و پسزمینه جلوی خیلی از خطاها را میگیرد.
چند کلمهٔ مثبت در یک پرامپت خوب کافی است؟
معمولاً بین ۳ تا ۷ ویژگی توصیفی خوشساخت، بهتر از ۲۰ کلمه پراکنده جواب میدهد.
