پرتره سبک صفوی: مکتب اصفهان قرن ۱۷ روی چهره امروز

نویسنده: تیم سیما — تیم محتوای بلاگ سیما

ما در تیم سیما ماه‌ها روی بازآفرینی پرتره سبک صفوی کار کردیم تا بتوانیم زیبایی مکتب اصفهان قرن ۱۷ را روی چهره امروز فارسی‌زبان‌ها بنشانیم. وقتی نخستین خروجی‌ها را دیدیم، همان حس مواجهه با مرقعات موزه‌ی رضا عباسی به سراغمان آمد؛ آن پالت لاجوردی و طلایی، آن خط ظریف قلم‌گیری، آن صورت بیضی با ابروان کمانی و آن پس‌زمینه‌ی گل‌وبوته که چهار قرن پیش دربار شاه عباس را تسخیر کرده بود. تیم ما این تجربه را در فیلتر نگارگری ایرانی سیما فشرده کرده تا شما فقط با یک عکس ساده به همان کیفیت برسید.

هدف این راهنما این است که هر آنچه برای ساخت یک پرتره سبک صفوی حرفه‌ای لازم دارید، در یک متن جمع کنیم: از تاریخچه‌ی مکتب اصفهان و نقش رضا عباسی گرفته تا آناتومی‌بصری خروجی، انتخاب عکس ورودی، پرامپت‌های آماده، مقایسه با فیلترهای مشابه و راهنمای چاپ. اگر تازه با سیما آشنا شده‌اید، توصیه می‌کنیم پیش از شروع، مقاله‌ی پرتره قاجاری با تاج و جواهر سلطنتی را هم بخوانید تا تفاوت دو دوره‌ی مهم هنر ایران را بشناسید.

خلاصه اجرایی: چرا پرتره سبک صفوی؟

• مکتب اصفهان اوج نگارگری ایرانی است؛ ظرافت خط رضا عباسی با پالت لاجورد و طلا ترکیب می‌شود.
• پرتره سبک صفوی برخلاف قاجار، ساده‌تر، تک‌فیگور و بدون شلوغی جواهر است.
• در سیما با یک عکس سلفی معمولی، در حدود ۹۰ ثانیه خروجی می‌گیرید.
• بهترین کاربردها: کارت دعوت عروسی سنتی، هدیه سالگرد، پروفایل تلگرام و کاور کتاب.
• پس‌زمینه‌ی گل‌وبوته و اسلیمی‌به‌طور خودکار ساخته می‌شود، نیازی به عکس با پس‌زمینه‌ی خاص نیست.
• خروجی با کیفیت چاپ تا اندازه A3 روی کاغذ گلاسه یا بوم قابل استفاده است.
• حاشیه‌ی خوشنویسی فارسی به‌صورت اختیاری قابل افزودن است و حس مرقع صفوی می‌دهد.

در دهه‌ی گذشته، هوش مصنوعی مولد به ما این امکان را داد که سبک‌های تاریخی هنر ایران را با یک کلیک بازآفرینی کنیم. اما بازآفرینی درست پرتره سبک صفوی ساده نیست؛ چون مکتب اصفهان یک قاعده‌ی سخت‌گیرانه‌ی زیبایی‌شناسی دارد که اگر رعایت نشود، خروجی به یک کاریکاتور شرقی‌گرا شبیه می‌شود. ما در سیما این قواعد را در مدل خودمان کد کردیم: پرسپکتیو مسطح، صورت بیضی، ابروان کمانی متصل، لباس‌های بلند با یقه‌ی گرد و پس‌زمینه‌ی گیاهی سبک‌شده.

در طول این مقاله، دقیقاً یاد می‌گیرید که چگونه یک عکس معمولی موبایل را به یک اثر شبیه به مرقعات موزه بریتانیا یا کاخ گلستان تبدیل کنید. ما پرامپت‌های آزمایش‌شده، جدول مقایسه، چک‌لیست ۱۲ مرحله‌ای و پاسخ به رایج‌ترین پرسش‌ها را در انتها آورده‌ایم. اگر عاشق نگارگری هستید، این راهنما شما را از سطح مبتدی به سطح یک کاربر حرفه‌ای می‌رساند.

پیش از شروع، یک نکته‌ی مهم: پرتره سبک صفوی با پرتره قاجاری، مینیاتور مغولی هند و نقاشی عثمانی تفاوت‌های ظریفی دارد. ما در سیما هر کدام را در فیلتر جدا پیاده کرده‌ایم تا سردرگم نشوید. در بخش مقایسه، دقیقاً می‌بینید کدام سبک برای کدام سناریو مناسب‌تر است.

چه چیزی مکتب اصفهان صفوی را متمایز می‌کند؟

مکتب اصفهان که در دوران شاه عباس اول (حکومت ۹۹۶ تا ۱۰۳۸ هجری قمری) در پایتخت جدید صفویان شکل گرفت، یک نقطه‌ی عطف در تاریخ نگارگری ایرانی است. تا پیش از آن، مکتب هرات و تبریز بر صحنه‌ی نگارگری حکم می‌راندند و آثار شلوغ، چندشخصیتی و روایی تولید می‌کردند. اما اصفهان یک انقلاب زیبایی‌شناسانه به راه انداخت: ساده‌سازی، تک‌فیگور و تمرکز بر شخصیت.

ترکیب‌بندی مسطح و پرسپکتیو ایرانی

برخلاف نقاشی رنسانس اروپا که پرسپکتیو خطی و عمق سه‌بعدی را کشف کرد، هنرمندان مکتب اصفهان عمداً پرسپکتیو را کنار گذاشتند. در یک پرتره سبک صفوی اصیل، تمام عناصر روی یک سطح تخت قرار دارند: صورت، لباس، پس‌زمینه، همه در یک لایه‌ی بصری خوانده می‌شوند. این تخت‌بودگی نه از سر ناآگاهی، بلکه یک انتخاب فلسفی است: هنرمند صفوی می‌خواست تصویر را از قید توهم واقعیت رها کند و به کیفیت روحانی و تزئینی برساند.

پالت رنگ لاجوردی، طلایی و شنگرف

سه رنگ اصلی مکتب اصفهان عبارت‌اند از لاجورد (استخراج‌شده از سنگ لاجورد بدخشان)، طلای خالص برای زمینه و جزئیات، و شنگرف قرمز برای لب‌ها و برخی جواهرات. رنگ‌های فرعی شامل سبز زنگاری، زرد اُخرا و سیاه دوده است. در فیلتر سیما، ما این پالت را با دقت کالیبره کرده‌ایم تا رنگ‌های خروجی همان حس مرقعات دوره صفوی را داشته باشد و از رنگ‌های مصنوعی‌نمای مدل‌های عمومی‌هوش مصنوعی پرهیز کنیم.

خطوط قلم‌گیری و ظرافت خط

مهم‌ترین امضای بصری پرتره سبک صفوی خطوط قلم‌گیری بسیار ظریف است. رضا عباسی و شاگردانش با قلم مویی که گاه فقط از دو یا سه تار موی سنجاب ساخته می‌شد، خطوطی به قطر کمتر از نیم میلی‌متر می‌کشیدند. این خطوط دور صورت، انگشتان، لبه‌ی لباس و برگ گل‌ها می‌چرخند و به تصویر یک ریتم موسیقایی می‌دهند. برای درک بهتر این ظرافت، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی پرتره آبرنگی از عکس را نیز مطالعه کنید تا تفاوت خط قلم‌گیری صفوی با تکنیک لبه‌ی نرم آبرنگ را بفهمید.

تاریخچه مکتب اصفهان: از تبریز تا کارگاه رضا عباسی

تاریخ نگارگری ایرانی را می‌توان به چهار مکتب بزرگ تقسیم کرد: هرات (تیموری)، تبریز (اوایل صفوی)، قزوین (میانه صفوی) و اصفهان (اوج و پایان صفوی). هر مکتب سبک خاص خود را داشت، اما اصفهان از این جهت متفاوت است که برای اولین بار پرتره به‌عنوان یک ژانر مستقل ظهور کرد. برای مطالعه‌ی بیشتر می‌توانید به مدخل نگارگری ایرانی در ویکی‌پدیای فارسی مراجعه کنید.

نقش رضا عباسی در ساده‌سازی مکتب اصفهان

رضا عباسی (۹۷۴ تا ۱۰۴۴ هجری قمری) استاد اصلی مکتب اصفهان است و بدون شناخت او نمی‌توان پرتره سبک صفوی را فهمید. او که فرزند علی‌اصغر کاشانی، خودش یک نگارگر برجسته بود، در دربار شاه عباس اول به مقام «رضا» (به‌معنای مورد رضایت پادشاه) دست یافت. رضا عباسی برای نخستین بار جوانان دربار، مطربان، درویشان و حتی زنان اشرافی را به‌عنوان سوژه‌ی مستقل نقاشی کرد. آثار او در موزه‌های لوور، بریتانیا، متروپولیتن و ارمیتاژ نگهداری می‌شود و مرجع اصلی ما در طراحی فیلتر سیما بوده است. برای اطلاعات بیشتر، مدخل رضا عباسی در ویکی‌پدیا نقطه‌ی شروع خوبی‌است.

تفاوت مکتب اصفهان با مکتب تبریز و شیراز

مکتب تبریز اوایل صفوی (شاهنامه‌ی طهماسبی، حدود ۹۴۰ هجری) شلوغ، چندشخصیتی و روایی بود؛ صحنه‌های نبرد، مجالس بزم و داستان‌های شاهنامه. مکتب شیراز ارزان‌تر، تولیدی‌تر و کم‌جزئیات‌تر بود و بیشتر برای بازار کتاب کار می‌کرد. اما اصفهان یک انقلاب ذوقی به راه انداخت: تک‌فیگور، پس‌زمینه‌ی ساده، تمرکز بر شخصیت و بیان درونی. این همان چیزی است که وقتی یک پرتره سبک صفوی می‌سازید انتظار دارید ببینید: یک نفر، در آرامش، با نگاه ملایم، در یک باغ شکوفا.

پایان مکتب اصفهان و میراث آن

با سقوط اصفهان به دست افاغنه در ۱۱۳۵ هجری قمری (۱۷۲۲ میلادی)، کارگاه‌های سلطنتی نگارگری تعطیل شدند و نگارگران مهاجرت کردند. اما میراث مکتب اصفهان در نقاشی قاجاری، مینیاتور مغولی هند (مکتب‌های اکبرشاهی و جهانگیری) و حتی نقاشی عثمانی ادامه یافت. امروز وقتی شما یک پرتره سبک صفوی با سیما می‌سازید، در واقع یک زنجیره‌ی چهار قرنی هنری را زنده می‌کنید.

آناتومی‌پرتره سبک صفوی: عناصر بصری کلیدی

برای اینکه بفهمید یک خروجی پرتره سبک صفوی اصیل است یا نه، باید عناصر آناتومیک آن را بشناسید. ما در سیما این عناصر را در چهار دسته طبقه‌بندی می‌کنیم: چهره، لباس، پس‌زمینه و حاشیه.

صورت بیضی و ابروان کمانی

در مکتب اصفهان، صورت به‌شکل بیضی طولی کشیده می‌شود، نه گرد قاجاری. چانه کمی‌تیز است، بینی باریک و بلند، لب‌ها کوچک و قرمز شنگرفی. ابروان بسیار مهم‌اند: کمانی، متصل به هم و کاملاً مشکی. چشم‌ها بادامی‌و کشیده به سمت شقیقه، با مردمک درشت و سیاه. این چهره‌ی «ایدئال صفوی» است که رضا عباسی برای مردان و زنان جوان به‌کار می‌برد.

لباس، دستار و جواهرات

لباس در پرتره سبک صفوی بلند و پرچین است: قبا یا خفتان با کمربند پارچه‌ای، شلوار گشاد و کفش نوک‌تیز. برای مردان، دستار (عمامه‌ی صفوی) با یک پر یا جواهر مرکزی. زنان معمولاً روسری نازکی روی موهای بافته دارند. جواهرات ساده‌اند: یک گردنبند مروارید، گوشواره‌ی طلایی کوچک و انگشتری با نگین یاقوت یا فیروزه. برخلاف پرتره قاجاری که پر از تاج و جواهرات درشت است، صفوی به ظرافت و کم‌گویی گرایش دارد.

پس‌زمینه گل‌وبوته و اسلیمی

پس‌زمینه در مکتب اصفهان معمولاً یکی از سه گزینه است: (۱) زمینه‌ی طلایی ساده با ابرهای چینی سبک‌شده، (۲) باغ شکوفا با درختان سرو، لاله و شکوفه‌ی بادام، (۳) تراس یا ایوان با کاشی‌کاری اسلیمی. ما در سیما هر سه گزینه را در فیلتر کار کرده‌ایم و مدل بر اساس حالت چهره و پوشش، مناسب‌ترین را انتخاب می‌کند.

راهنمای انتخاب عکس ورودی مناسب

کیفیت خروجی پرتره سبک صفوی شما مستقیماً به کیفیت عکس ورودی وابسته است. تجربه‌ی ما نشان داده که ۸۰ درصد نتایج ضعیف، ریشه در انتخاب اشتباه عکس ورودی دارد نه در مدل هوش مصنوعی. در ادامه دقیق‌ترین راهنمای انتخاب عکس را می‌آوریم.

نورپردازی و کیفیت تصویر ورودی

عکس باید در نور طبیعی روز (نه آفتاب مستقیم ظهر) گرفته شده باشد. سایه‌های تند صورت را می‌شکنند و مدل نمی‌تواند خط قلم‌گیری تمیز بکشد. نور کنار پنجره در ساعات ۱۰ صبح تا ۴ عصر ایدئال است. حداقل رزولوشن پیشنهادی ۱۰۲۴×۱۰۲۴ پیکسل است، اما ۲۰۴۸×۲۰۴۸ نتایج به‌مراتب بهتری می‌دهد. از فیلترهای اینستاگرام روی عکس ورودی استفاده نکنید؛ مدل روی چهره‌ی خام بهتر کار می‌کند.

زاویه صورت و حالت چشم

مکتب اصفهان دو زاویه‌ی کلاسیک دارد: نیم‌رخ کامل (پروفایل ۹۰ درجه) و سه‌رخ (زاویه ۴۵ درجه). زاویه‌ی روبه‌رو (سلفی معمولی) هم کار می‌کند اما نتیجه به سبک قاجاری نزدیک‌تر می‌شود. برای پرتره سبک صفوی اصیل، عکس نیم‌رخ یا سه‌رخ بگیرید. چشم‌ها باید باز و آرام باشند، نه خنده‌ی دندان‌نما (دندان در نگارگری صفوی به‌ندرت دیده می‌شود). حالت لب باید بسته یا لبخند بسیار ملایم باشد.

پس‌زمینه‌ی اصلی عکس مهم نیست

خبر خوب این است که پس‌زمینه‌ی عکس اصلی شما هرچه باشد، مدل سیما آن را کنار می‌گذارد و یک پس‌زمینه‌ی نگارگری از صفر می‌سازد. پس اگر در یک پارک شلوغ، در کافه یا حتی جلوی یک دیوار سفید معمولی هم عکس گرفته‌اید، جای نگرانی نیست. تمرکز خود را روی چهره و نور بگذارید.

راهنمای گام‌به‌گام ساخت پرتره سبک صفوی در سیما

حالا که با تئوری و انتخاب عکس آشنا شدید، به قسمت عملی می‌رسیم. مراحل ساخت پرتره سبک صفوی در سیما بسیار ساده است و کل فرآیند از آپلود تا دانلود در حدود ۹۰ تا ۱۲۰ ثانیه طول می‌کشد.

1. اپلیکیشن سیما را باز کنید یا به نسخه‌ی وب (PWA) در sima-app.ir مراجعه کنید.
2. از صفحه‌ی اصلی، دسته‌ی «سبک‌های هنری ایرانی» را انتخاب کنید.
3. روی فیلتر «نگارگری ایرانی — مکتب اصفهان صفوی» بزنید.
4. عکس ورودی خود را از گالری انتخاب یا با دوربین گرفته و آپلود کنید.
5. در صفحه‌ی تنظیمات، شدت سبک را روی «متوسط» یا «قوی» بگذارید (ضعیف چهره را بیش‌ازحد رئال نگه می‌دارد).
6. گزینه‌ی «افزودن حاشیه خوشنویسی» را در صورت تمایل فعال کنید.
7. نوع پس‌زمینه را انتخاب کنید: طلایی ساده، باغ گل‌وبوته یا ایوان کاشی‌کاری.
8. پرداخت را با کیف‌پول سیما یا درگاه بانکی انجام دهید (رایگان با اشتراک پلاس).
9. حدود ۹۰ ثانیه منتظر بمانید تا مدل خروجی را بسازد.
10. خروجی را در دو نسخه‌ی وب (۱۰۲۴ پیکسل) و چاپ (۲۰۴۸ پیکسل) دانلود کنید.
11. در صورت نیاز، از دکمه‌ی «تولد مجدد» برای گرفتن نسخه‌ی دیگر با همان تنظیمات استفاده کنید.
12. خروجی نهایی را در گالری خود ذخیره و در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید.

یک نکته‌ی مهم: در نسخه‌ی رایگان، خروجی یک واترمارک کوچک سیما در گوشه دارد. با اشتراک پلاس این واترمارک حذف می‌شود و همچنین نسخه‌ی چاپی ۴K هم دریافت می‌کنید که برای چاپ روی بوم تا اندازه A2 مناسب است.

پرامپت‌های آماده برای پرتره سبک صفوی مکتب اصفهان

اگر می‌خواهید کنترل بیشتری روی خروجی داشته باشید، سیما به شما اجازه می‌دهد یک پرامپت تکمیلی (custom prompt) به فیلتر اضافه کنید. در ادامه سه پرامپت آزمایش‌شده را می‌آوریم که خودمان بارها استفاده کرده‌ایم و نتیجه‌ی حرفه‌ای می‌دهند.

پرامپت پرتره تک‌نفره کلاسیک

این پرامپت برای یک پرتره سبک صفوی کاملاً کلاسیک با پس‌زمینه‌ی طلایی و لباس لاجوردی طراحی شده است. مناسب برای پروفایل و کارت هدیه.

پرتره تک‌نفره به سبک مکتب اصفهان صفوی، صورت بیضی با ابروان کمانی و چشمان بادامی، لباس بلند لاجوردی با گلدوزی طلایی اسلیمی، دستار سفید با یک پر مرکزی، پس‌زمینه طلایی خالص با ابرهای چینی سبک‌شده، خط قلم‌گیری بسیار ظریف مشکی، پالت رنگ لاجورد و طلا و شنگرف، نور ملایم، ترکیب‌بندی مسطح ایرانی، سبک رضا عباسی قرن ۱۷

پرامپت پرتره درباری با پس‌زمینه اسلیمی

استفاده از این پرامپت زمانی توصیه می‌شود که می‌خواهید حس یک شاهزاده یا اشراف‌زاده‌ی دربار شاه عباس را منتقل کنید. پس‌زمینه‌ی کاشی‌کاری اسلیمی‌و لباس‌های پرجزئیات‌تر.

پرتره اشراف‌زاده دربار صفوی، نشسته روی قالیچه‌ی ابریشمی، لباس ابریشم قرمز شنگرفی با آستین‌های بلند، کمربند طلایی مرصع، پس‌زمینه ایوان با کاشی‌کاری اسلیمی‌فیروزه‌ای، درخت سرو در کنار، یک گل لاله در دست، حاشیه‌ی نستعلیق فارسی در بالای تصویر، خط قلم‌گیری موی سنجاب، سبک مکتب اصفهان کارگاه سلطنتی

پرامپت زوج به سبک نگارگری صفوی

برای کارت دعوت عروسی سنتی یا هدیه‌ی سالگرد ازدواج، از این پرامپت استفاده کنید. یک زوج در باغ شکوفا، به سبک مینیاتورهای عاشقانه‌ی خمسه نظامی.

زوج جوان به سبک نگارگری صفوی مکتب اصفهان، مرد با قبای سبز زنگاری و دستار سفید، زن با لباس صورتی و روسری نازک زرد، ایستاده در باغ شکوفه‌ی بادام، درختان سرو در پس‌زمینه، جوی آب فیروزه‌ای، دو پرنده روی شاخه، پالت پاستل ملایم، ترکیب‌بندی متقارن، الهام‌گرفته از خمسه نظامی

مقایسه پرتره سبک صفوی با فیلترهای مشابه سیما

سیما چند فیلتر مربوط به هنر ایرانی دارد و انتخاب درست فیلتر برای هدف شما مهم است. جدول زیر تفاوت‌های اصلی پرتره سبک صفوی (مکتب اصفهان) را با فیلترهای رقیب داخل سیما نشان می‌دهد.

ویژگی	پرتره صفوی (مکتب اصفهان)	پرتره قاجاری	خوشنویسی فارسی	آبرنگ کلاسیک
دوره تاریخی	۱۵۹۰ تا ۱۷۲۲ میلادی	۱۷۸۹ تا ۱۹۲۵ میلادی	قرن ۱۴ به بعد	قرن ۱۹ اروپا
پالت اصلی	لاجورد، طلا، شنگرف	قرمز، طلا، ارغوانی	مشکی روی کرم	پاستل شفاف
پرسپکتیو	مسطح ایرانی	نیمه‌سه‌بعدی اروپایی	ندارد	واقع‌گرا
جواهرات	ساده و ظریف	پرحجم، تاج و مروارید	ندارد	معمولی
پس‌زمینه	باغ سبک‌شده یا طلا	پرده‌ی مخملی	کاغذ ساده	لکه‌ی رنگ آزاد
کاربرد پیشنهادی	پروفایل هنری، کاور کتاب	پرتره‌ی سلطنتی، هدیه	عنوان و لوگو	هدیه‌ی احساسی
زمان پردازش	۹۰ ثانیه	۸۰ ثانیه	۴۵ ثانیه	۶۰ ثانیه

یک نکته‌ی کاربردی: اگر می‌خواهید یک مجموعه‌ی هنری بسازید (مثلاً یک آلبوم خانوادگی)، پیشنهاد ما این است که همه‌ی افراد را با یک فیلتر یکسان پردازش کنید. مخلوط کردن صفوی و قاجاری در یک آلبوم، حس ناهماهنگی می‌دهد. برای الهام بیشتر، مقاله‌ی سبک‌های هنری برای عکس عروسی را بخوانید.

اشتباهات رایج در ساخت خروجی نگارگری و راه‌حل آن‌ها

در دو سال گذشته که فیلتر پرتره سبک صفوی در سیما فعال بوده، هزاران بازخورد از کاربران گرفته‌ایم. سه اشتباه رایج بارها تکرار می‌شود که در ادامه به همراه راه‌حل می‌آوریم.

صورت‌های بیش‌ازحد رئال

وقتی شدت فیلتر را روی «ضعیف» می‌گذارید، مدل تلاش می‌کند شباهت چهره‌ی شما را حفظ کند اما نتیجه به یک نقاشی «واقع‌گرای شرقی» تبدیل می‌شود، نه یک نگارگری اصیل. راه‌حل: شدت را حداقل روی «متوسط» بگذارید و بپذیرید که چهره کمی‌سبک‌سازی شود. مکتب اصفهان اصولاً چهره را به سمت ایدئال زیبایی می‌برد، نه پرتره‌ی واقعی.

رنگ‌های اشباع‌نشده و کم‌جان

اگر عکس ورودی شما در نور کم یا با فیلترهای اینستاگرام پردازش شده باشد، مدل رنگ‌های تیره‌تری تولید می‌کند. راه‌حل: از عکس خام دوربین (بدون فیلتر) در نور روز استفاده کنید. اگر عکس قدیمی‌است و نمی‌توانید تازه بگیرید، در تنظیمات سیما گزینه‌ی «تقویت رنگ» را فعال کنید تا مدل با رنگ‌های زنده‌تری کار کند.

بافت کاغذ و پوسیدگی طبیعی

یکی از امضاهای اصیل مرقعات صفوی، بافت کاغذ کهنه با لکه‌های زمان است. اگر خروجی شما بیش‌ازحد صاف و دیجیتالی به‌نظر می‌رسد، در تنظیمات پیشرفته گزینه‌ی «افکت کاغذ کهنه» را روی ۳۰ تا ۵۰ درصد قرار دهید. این افکت لکه‌های ظریف قهوه‌ای، ترک‌های ریز و کمی‌زردی به کاغذ می‌افزاید که خروجی را به مرقعات موزه نزدیک‌تر می‌کند.

چک‌لیست ۱۲ مرحله‌ای پیش از آپلود عکس

پیش از اینکه دکمه‌ی آپلود را در فیلتر پرتره سبک صفوی بزنید، این چک‌لیست را طی کنید تا مطمئن شوید بهترین نتیجه را می‌گیرید. هر گام کمتر از ۱۰ ثانیه وقت می‌برد اما تفاوت کیفیت خروجی چشمگیر است.

1. عکس در نور طبیعی روز گرفته شده باشد، نه نور مصنوعی زرد لامپ.
2. رزولوشن حداقل ۱۰۲۴ پیکسل در هر ضلع باشد (۲۰۴۸ ایدئال است).
3. صورت واضح و بدون تاری حرکتی باشد.
4. هیچ فیلتر رنگی یا زیبایی روی عکس اعمال نشده باشد.
5. عینک آفتابی‌یا ماسک روی صورت نباشد (عینک طبی‌مشکلی ندارد).
6. موها از پیشانی کنار زده شده باشند تا خط ابرو دیده شود.
7. حالت لب بسته یا لبخند بسیار ملایم باشد، نه خنده‌ی دندان‌نما.
8. یک نفر در کادر باشد، نه گروهی (برای گروهی از فیلتر خانوادگی استفاده کنید).
9. زاویه‌ی صورت روبه‌رو، سه‌رخ یا نیم‌رخ باشد، نه از بالا یا پایین.
10. پس‌زمینه‌ی عکس اصلی هرچه باشد اهمیت ندارد اما شلوغ نبودن به پردازش کمک می‌کند.
11. حجم فایل زیر ۱۰ مگابایت باشد تا آپلود سریع انجام شود.
12. باتری موبایل بالای ۲۰ درصد باشد تا در میانه‌ی پردازش قطع نشوید.

راهنمای چاپ و اشتراک پرتره مکتب اصفهان

ساختن پرتره سبک صفوی فقط شروع کار است. کاربرد اصلی آن در چاپ و اشتراک‌گذاری است. در این بخش، بهترین روش‌های چاپ و انتشار خروجی را می‌آوریم.

چاپ روی کاغذ گلاسه و بوم

برای چاپ روی کاغذ گلاسه در اندازه A4 یا A3، نسخه‌ی چاپی ۲۰۴۸ پیکسل کاملاً کافی است. ما پیشنهاد می‌کنیم کاغذ گلاسه‌ی ۲۵۰ گرمی‌مات را انتخاب کنید تا حس مرقع سنتی حفظ شود؛ کاغذ براق حس دیجیتالی به کار می‌دهد. برای چاپ روی بوم (canvas) در اندازه A2 یا بزرگ‌تر، به اشتراک پلاس نیاز دارید تا نسخه‌ی ۴K (۳۸۴۰ پیکسل) را دریافت کنید. چاپخانه‌های تخصصی هنر مثل چاپ آنلاین و پرینت‌کالا این خدمات را در تهران و شهرستان‌ها ارائه می‌دهند.

اشتراک در شبکه‌های اجتماعی با ابعاد مناسب

ابعاد پیشنهادی بر اساس پلتفرم متفاوت است. برای اینستاگرام فید مربعی (۱۰۸۰×۱۰۸۰)، برای استوری ۱۰۸۰×۱۹۲۰، برای پروفایل تلگرام ۵۱۲×۵۱۲ و برای کاور توییتر ۱۵۰۰×۵۰۰. سیما به‌طور خودکار نسخه‌ی مناسب هر پلتفرم را در بخش «اشتراک هوشمند» به شما پیشنهاد می‌دهد. اگر می‌خواهید پرتره‌ی حرفه‌ای لینکدین هم داشته باشید، فیلتر جداگانه‌ای در سیما هست که ترکیب صفوی و لینکدین را انجام نمی‌دهد اما می‌توانید دو نسخه‌ی متفاوت برای دو مخاطب مختلف بسازید.

قاب‌بندی و نصب روی دیوار

برای پرتره سبک صفوی چاپ‌شده، بهترین انتخاب قاب چوبی‌گردو یا آلبالو با روکش لاک مات است. قاب طلایی براق حس مصنوعی می‌دهد؛ قاب فلزی مدرن با روح صفوی تضاد دارد. اندازه‌ی پیشنهادی برای دیوار پذیرایی A2 (۴۲×۵۹ سانتی‌متر) و برای دیوار اتاق خواب A3 (۲۹×۴۲ سانتی‌متر) است. اگر مجموعه‌ای از چند پرتره خانوادگی می‌سازید، فاصله‌ی افقی بین قاب‌ها را ۱۰ سانتی‌متر و رنگ همه‌ی قاب‌ها را یکسان انتخاب کنید.

سناریوهای پیشنهادی برای استفاده از پرتره سبک صفوی

در این چهار سال، کاربران سیما از فیلتر پرتره سبک صفوی برای کاربردهای بسیار متنوع استفاده کرده‌اند. در اینجا پرکاربردترین سناریوها را با جزئیات می‌آوریم تا شما هم ایده بگیرید.

کارت دعوت عروسی سنتی

یکی از پرطرفدارترین کاربردها، ساخت کارت دعوت عروسی با پرتره‌ی صفوی زوج است. حس اصالت، هنر ایرانی و صمیمیت که این کارت‌ها منتقل می‌کنند، با هیچ طرح مدرنی قابل مقایسه نیست. توصیه‌ی ما این است که پرامپت زوج (که در بخش قبل آوردیم) را با پس‌زمینه‌ی باغ شکوفا استفاده کنید و متن دعوت را با خط نستعلیق در پایین کارت اضافه کنید. برای الهام بیشتر، مقاله‌ی هنر عکس عروسی سنتی را بخوانید.

هدیه سالگرد و تولد

یک پرتره سبک صفوی از پدر و مادر یا پدربزرگ و مادربزرگ، چاپ‌شده و قاب‌شده، یکی از بهترین هدایای سالگرد ازدواج یا تولد است. هزینه‌ی چاپ حدود ۸۰ تا ۱۵۰ هزار تومان و ارزش عاطفی چند برابر است. برای تولد کودکان زیر ۱۰ سال به‌جای صفوی، فیلتر کارتون پیکسار مناسب‌تر است چون چهره‌ی کودک با سبک صفوی سازگاری کامل ندارد.

پروفایل تلگرام و اینستاگرام

اگر می‌خواهید پروفایل شبکه‌های اجتماعی شما هویت هنری و فرهنگی داشته باشد، پرتره صفوی یک انتخاب بی‌نظیر است. برخلاف پرتره‌های واقعی که ممکن است در آینده به‌خاطر تغییرات ظاهر عوض‌شان کنید، یک پرتره‌ی هنری سال‌ها ماندگار است و هویت ثابتی به شما می‌دهد. بسیاری از نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و هنرمندان ایرانی از این فیلتر برای عکس پروفایل رسمی‌خود استفاده می‌کنند.

کاور کتاب و مجله

ناشرانی که کتاب‌های شعر کلاسیک، ادبیات دوره‌ی صفوی یا آثار مرتبط با فرهنگ ایرانی چاپ می‌کنند، از سیما برای ساخت کاور استفاده می‌کنند. مزیت این کار نسبت به خرید تصویر از موزه‌ها این است که تصویر انحصاری است و مشکل حقوق چاپ ندارد. البته اگر کاربرد تجاری در ابعاد بزرگ دارید، لایسنس تجاری سیما را بررسی کنید.

رعایت اخلاق و حریم خصوصی در پرتره‌های سبک تاریخی

ساخت پرتره سبک صفوی از چهره‌ی خودتان مسئله‌ای ندارد، اما وقتی از عکس دیگران استفاده می‌کنید، چند نکته‌ی اخلاقی و حقوقی مهم است که باید بدانید.

رضایت فرد صاحب چهره

پیش از پردازش عکس هر شخص دیگری (حتی اعضای خانواده)، حتماً رضایت او را بگیرید. تبدیل چهره به سبک هنری اگرچه بی‌ضرر به‌نظر می‌رسد، اما ممکن است فرد راضی به دیده‌شدن خودش با آن سبک نباشد. اگر عکس متعلق به یک کودک است، رضایت والدین الزامی‌است.

عدم استفاده از چهره‌ی افراد سرشناس بدون اجازه

ساخت پرتره از افراد مشهور (بازیگر، خواننده، سیاست‌مدار) بدون اجازه، حتی به سبک هنری، می‌تواند مصداق نقض حق شخصیت باشد. برای پروژه‌های تجاری، اجازه‌ی کتبی‌از فرد یا نماینده‌ی حقوقی او لازم است. سیما در شرایط استفاده به این موضوع اشاره کرده و مسئولیت حقوقی محتوای تولیدی بر عهده‌ی کاربر است.

حریم خصوصی داده‌ها در سیما

ما در سیما همه‌ی عکس‌های آپلودشده را پس از ۷۲ ساعت به‌طور خودکار از سرور حذف می‌کنیم. خروجی‌های شما در حساب کاربری‌تان تا زمانی که خودتان حذف نکنید باقی می‌ماند. هیچ عکسی برای آموزش مدل استفاده نمی‌شود مگر اینکه شما در تنظیمات، گزینه‌ی «مشارکت در بهبود مدل» را فعال کرده باشید. جزئیات بیشتر در صفحه‌ی حریم خصوصی sima-app.ir موجود است.

پرسش‌های متداول

آیا فیلتر پرتره سبک صفوی روی چهره‌ی مردانه و زنانه یکسان کار می‌کند؟

بله. مکتب اصفهان هم پرتره‌های مردانه (مثل جوانان دربار، درویشان، شاعران) و هم پرتره‌های زنانه (مثل بانوان اشرافی) تولید می‌کرد و فیلتر سیما هر دو را پشتیبانی می‌کند. مدل به‌طور خودکار جنسیت را تشخیص می‌دهد و لباس، آرایش مو و جواهرات مناسب را انتخاب می‌کند.

چرا خروجی من کمی‌تیره‌تر از نمونه‌های وب‌سایت است؟

احتمالاً عکس ورودی شما در نور کم گرفته شده یا فیلتر رنگی روی آن اعمال شده. راه‌حل: عکس تازه در نور روز بگیرید یا در تنظیمات سیما گزینه «تقویت رنگ» را روی ۲۰ درصد قرار دهید. همچنین اطمینان حاصل کنید که رزولوشن عکس حداقل ۱۰۲۴ پیکسل باشد.

آیا می‌توانم متن یا خوشنویسی به پرتره اضافه کنم؟

بله. در تنظیمات فیلتر، گزینه «افزودن حاشیه خوشنویسی» را فعال کنید و متن دلخواه (نام، تاریخ تولد، بیتی از حافظ) را وارد کنید. مدل آن را با خط نستعلیق در حاشیه‌ی تصویر می‌نشاند. حداکثر طول متن ۴۰ کاراکتر است تا خوانا بماند.

خروجی چند مگابایت است و برای چاپ چه اندازه‌ای پیشنهاد می‌شود؟

نسخه استاندارد حدود ۲ تا ۴ مگابایت (۱۰۲۴ پیکسل) و نسخه چاپی پلاس حدود ۱۰ تا ۱۵ مگابایت (۲۰۴۸ پیکسل) است. نسخه استاندارد برای چاپ A4، نسخه چاپی برای A3 و بالاتر مناسب است. برای چاپ روی بوم A2 نسخه ۴K پلاس (۳۸۴۰ پیکسل) لازم است.

آیا فیلتر پرتره صفوی روی عکس‌های سیاه‌سفید قدیمی‌هم کار می‌کند؟

بله، اما با محدودیت. اگر عکس سیاه‌سفید کیفیت خوبی‌داشته باشد، مدل رنگ‌های مکتب اصفهان را به صورت روی آن اعمال می‌کند. پیش‌پردازش با فیلتر «رنگی‌سازی عکس قدیمی» سیما پیش از پرتره صفوی، نتایج به‌مراتب بهتری می‌دهد. برای عکس‌های خیلی قدیمی‌و آسیب‌دیده، ابتدا از فیلتر «ترمیم عکس» استفاده کنید.

هزینه ساخت یک پرتره سبک صفوی چقدر است؟

در نسخه رایگان با واترمارک، هر روز یک خروجی رایگان دارید. با اشتراک پلاس (ماهانه حدود ۹۹ هزار تومان) بدون واترمارک و نامحدود می‌توانید بسازید و نسخه چاپی ۴K هم دریافت می‌کنید. برای کاربران حرفه‌ای، پکیج شرکتی با لایسنس تجاری و پشتیبانی اختصاصی هم موجود است.

چقدر خروجی به عکس واقعی من شبیه است؟

مکتب اصفهان اصولاً چهره را به سمت «ایدئال زیبایی» می‌برد، پس انتظار نداشته باشید خروجی مثل عکس فتوشاپ‌شده باشد. شباهت کلی (فرم صورت، مدل مو، سن و جنس) حفظ می‌شود اما جزئیات به سبک هنری تغییر می‌کند. اگر شباهت دقیق‌تر می‌خواهید، فیلتر «رنگ روغن کلاسیک» یا پرتره آبرنگی را امتحان کنید.

آیا می‌توانم خروجی را برای فروش تجاری استفاده کنم؟

خروجی‌های اشتراک عادی فقط برای استفاده شخصی هستند. برای فروش تجاری (چاپ روی محصولات، فروش در سایت، استفاده در تبلیغات) لایسنس تجاری سیما لازم است که در دسته پکیج‌های حرفه‌ای در سایت موجود است. جزئیات حقوقی در بخش شرایط استفاده sima-app.ir توضیح داده شده.

آیا فیلتر برای گروه‌های چند نفره هم کار می‌کند؟

در حال حاضر فیلتر پرتره صفوی برای تک‌فیگور بهینه شده و بهترین نتیجه را با یک نفر می‌دهد. برای عکس‌های دو نفره (زوج)، از پرامپت اختصاصی زوج که در بخش قبل آوردیم استفاده کنید. برای گروه‌های بیشتر از ۳ نفر، فعلاً کیفیت خروجی تضمینی نیست و توصیه می‌کنیم هر نفر را جدا پردازش و سپس در فتوشاپ ترکیب کنید.

چه تفاوتی بین مکتب اصفهان صفوی و مینیاتور هندی وجود دارد؟

مینیاتور هندی (مکتب مغولی) که در دربار اکبرشاه و جهانگیر رواج داشت، تحت تأثیر مستقیم نگارگران ایرانی مهاجر بود اما با پالت رنگی گرم‌تر، سایه‌پردازی بیشتر و جزئیات معماری بیشتر تفاوت داشت. مکتب اصفهان ساده‌تر، دو بعدی‌تر و با تمرکز بیشتر روی شخصیت است. فیلتر سیما نسخه اصفهان را ارائه می‌دهد؛ برای نسخه هندی احتمالاً در آینده فیلتر جداگانه اضافه می‌کنیم.